Ένα κείμενο είναι ζωντανό, αν το δεις έτσι. Είναι ένας συνδετικός κρίκος. Σε διακτινίζει  σε μία άλλη εποχή.

λέει στη Μαριέττα Κασιδόκωστα και την Εύη Κουκά ο Ανδρέας Παπαγιαννάκης

Ο Ανδρέας Παπαγιαννάκης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κρήτη. Σπούδασε μαθηματικά στη Σάμο, όπου ήρθε σε επαφή με τη μουσική και το θέατρο, με το τελευταίο να τον κερδίζει. Λάτρης του συνδυασμού των κλασικών κειμένων με μια πιο interactive διάθεση επικροτεί την τάση που υπάρχει για αυτοσχεδιασμό. Τον είδαμε στην παράσταση ''ο Σοράχ ο μάγος'', όπου υποδύεται τον χάρο. Μαγεύει τους ανθρώπους και έπειτα τους εξαφανίζει. Μάγεψε και εμάς αλλά στη συνάντηση που είχαμε, δεν μπήκε στη διαδικασία για περαιτέρω ''κόλπα''. Ίσως γιατί φαίνεται ότι ζούμε έντονα και ευχάριστα την καθημερινότητά μας και κάνουμε τη ρουτίνα μας να έχει μια γλυκιά γεύση. Όπως μας είπε και ο Ανδρέας στη συζήτηση, που κάναμε, μπορεί κάποιος να ξορκίσει το θάνατο με αυτό τον τρόπο. Προσωρινά βέβαια πάντα!!

Έχεις σπουδές στα μαθηματικά. Πως κατέληξες ηθοποιός;

Α.Π. : Όλα ξεκίνησαν από τη Σάμο, όπου σπούδασα. Ήταν μια επαρχιακή πόλη και ήταν όλα πολύ ήσυχα. Δεν είχε τις επιλογές που έχει μια μεγάλη πόλη. Οπότε έπρεπε να βρούμε εναλλακτικούς τρόπους διασκέδασης. Έτσι λοιπόν, δημιουργήθηκαν θεατρικές και μουσικές ομάδες και εντός και εκτός του πανεπιστημίου και σιγά-σιγά μπήκε το μικρόβιο, που  καλλιεργήθηκε στην πορεία. Ξεκίνησα με τη μουσική, πήγα σε ωδείο έκανα για κάποια χρόνια κλασσικό τραγούδι, πιάνο και έμαθα λίγο κιθάρα μόνος μου. Η μουσική δεν έχει τόσες πολλές παραμέτρους όσες έχει το θέατρο. Στο θέατρο πρέπει να εξερευνήσεις όλες τις πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης και αυτό είναι πιο ενδιαφέρον. Τα μαθηματικά όπως και η μουσική, που είναι κι αυτή κλάσματα, είναι μονοδιάστατες δραστηριότητες. Μου έλειπε η λογοτεχνία γιατί είχα δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη λογική. Το Θέατρο έχει πολλά, νομίζω ότι περιέχει όλες τις τέχνες. Γι αυτό και με κέρδισε.

Πόσο δεκτικός και φιλικός είναι ο χώρος του θεάτρου για τους νέους ηθοποιούς; Τι σου δείχνει η πορεία σου μέχρι εδώ;

Α.Π. : Νομίζω ότι είναι λάθος να ζητάμε πάντα ευθύνες από τους άλλους. Πρέπει πρώτα να βλέπουμε τις δικές μας. Όταν είσαι δεκτικός και θέλεις να μάθεις και να μπεις σε αυτόν τον χώρο, δεν μπορείς να βλέπεις μόνο ανταγωνισμό. Σαφώς υπάρχει ο συναγωνισμός αλλά δεν πρέπει να μένεις εκεί. Γενικά είμαι καλός  ακροατής. Ίσως να το πήρα και αυτό από το πανεπιστήμιο. Μπήκα στο χώρο με μία ωριμότητα. Θεωρώ ότι με βοήθησε πολύ αυτή η ωριμότητα-αθωότητα του μαθητή και το ότι ήμουν δεκτικός να μάθω πράγματα ακόμα και από ανθρώπους , που δεν εκτιμούσα τότε και δεν ήταν της δικιάς μου αισθητικής. Πήρα πράγματα από όλους, ακόμα και από αυτούς.

Τι κάνει έναν ηθοποιό να μην είναι τόσο καλός, ώστε να μείνει στον χώρο;

Α.Π. : Ο χώρος του θεάτρου σε πετάει από μόνος του εκτός. Από την πρώτη πρόβα καταλαβαίνεις αν το αντέχεις ή όχι. Τον κακό ηθοποιό πρώτα απ’ όλα τον προδίδει το σώμα του. Μπορεί να ξέρει  τα λόγια, μπορεί η φωνή του να είναι σωστή αλλά  ο θεατής βλέπει πρώτα το σώμα. Άρα θεωρώ πολύ βασικό το σώμα στον ηθοποιό.

Πόσο εφικτό είναι το βιοποριστικό κομμάτι, κάνοντας μόνο αυτό που αγαπάς;

Α.Π. : Όταν το αγαπάς πραγματικά πολύ νομίζω βρίσκεις τρόπους και ανταποκρίνεσαι. Έτσι κι αλλιώς πάντα το επάγγελμα μας ήταν μαθημένο στην κρίση και στα λίγα. Μιλάω καθαρά  για το θέατρο. Έχω συναντήσει πολλούς ρομαντικούς ανθρώπους, που δεν το έχουν απαρνηθεί και αυτό είναι εξαιρετικό και θεωρώ ότι κι εγώ συντάσσομαι με αυτούς. Μπορώ να θυσιάσω πολλά πράγματα στη ζωή μου γι αυτό που αγαπάω πραγματικά.

Σε φοβίζει, σε αγχώνει το μέλλον σε αυτή τη δουλειά;

Α.Π. : Ναι μερικές φορές με αγχώνει γιατί δεν έχουμε τις ίδιες δυνατότητες με παλιότερους συναδέλφους. Απ’ την άλλη επειδή οι περισσότερες δουλειές μου είναι στο θέατρο με απελευθερώνει κιόλας. Ξέρω δηλαδή ότι δε θα έχω ποτέ το δίλημμα τηλεόραση ή θέατρο. Δεν υπάρχει ενεργή τηλεόραση, άρα θα είμαι στο θέατρο εξ’ ανάγκης και δε θα έχω το άγχος να βρω κάτι στην τηλεόραση για να γίνω γνωστός.  Δεν είμαι βέβαια κατά της τηλεόρασης. Μπορείς να κάνεις κι εκεί εξίσου καλές δουλειές. Δεν βλέπουμε όμως καινούριες προτάσεις. Βλέπουμε συνέχεια επαναλήψεις και είναι λογικό, γιατί και η τηλεόραση προσπαθεί να επιβιώσει. Έτσι κινείται σε αυτά που θεωρεί ότι είναι ο ασφαλής δρόμος.

Τι θεωρείς ότι είναι πιο δύσκολο; Η τηλεόραση και ο κινηματογράφος ή το θέατρο;

Α.Π. : Το θέατρο θέλει πολύ μελέτη. Στο θέατρο πρέπει να είσαι απόλυτα συγκεντρωμένος. Το κοινό είναι πολύ κοντά με σένα και βλέπει τα πάντα. Φαίνονται όλες οι εκφράσεις σου οι κινήσεις του σώματος σου. Στην τηλεόραση και στον κινηματογράφο δεν είναι το ίδιο. Πάει το πλάνο ξανά και ξανά μέχρι να επιτευχθεί το αποτέλεσμα, που επιθυμεί ο σκηνοθέτης. Στο θέατρο είσαι μόνος σου. Είσαι εκτεθειμένος χωρίς καμία βοήθεια. Είναι υπέροχο συναίσθημα. Είναι η στιγμή. Είναι εξαιρετικό!

Σε βλέπω πάρα πολύ ενθουσιασμένο όπως μιλάς…

Α.Π. : Ενθουσιάζομαι πολύ εύκολα. Είναι μαγικό, γιατί το θέατρο είναι μια ψεύτικη στιγμή που εσύ της δίνει αλήθεια. Εκείνη τη στιγμή αισθάνεσαι σα να είσαι θεός. Συγνώμη για το θράσος και την έπαρση  μου αλλά είναι σα να δίνεις ζωή από το πουθενά, σε κάτι που δεν υπάρχει.

Σε βρίσκουμε στην παράσταση «Σοράχ ο μάγος», που παίζεται στο πολυχώρο πολιτισμού «διέλευσις». Πες μας δύο λόγια για την παράσταση.

Α.Π. : Η παράσταση είναι ένα σύγχρονο έργο, που έχει σαν άξονά του το θάνατο αλλά δίνεται με πάρα πολύ κωμικό  τρόπο. Θεωρώ ότι έτσι πρέπει να τον βλέπουμε. Δεν κρύβω ότι έχω αρχίσει να τον απομυθοποιώ και αυτόν σιγά-σιγά όπως έχω απομυθοποιήσει πολλά πράγματα στη ζωή μου... Ο συγγραφέας του έργου είναι ο Λεωνίδας Τσίπης. Η σκηνοθέτιδα είναι η Χρυσάνθη Κορνηλίου. Οι τέσσερις ηθοποιοί είναι ο Σταμάτης Σταματέλης, η Μαρία Φράγκου, η Εβελίνα Πετενιώτου και εγώ, ο Ανδρέας Παπαγιαννάκης. Φώτα και επιμέλεια ήχου κάνει ο Γιώργος Στούπης,  οι χορογραφίες της παράστασης είναι της Σοφίας Τρανά, επίσης η μουσική είναι του συγγραφέα του Λεωνίδα Τσίπη. Όσο για την συνεργασία μεταξύ μας δε θα βγάλετε είδηση… (γέλια) Είναι καλή. Είναι επαγγελματική. Οι τρεις από τους τέσσερις είμαστε φίλοι και προϋπάρχει σχέση αλλά και με την τέταρτη της παρέας τα πράγματα κύλησαν πολύ ομαλά.

Στην παράσταση παρακολουθούμε ένα παιχνίδι με το θάνατο. Σε προβληματίζει, σε φοβίζει ο θάνατος;

Α.Π. : Με προβληματίζει αλλά δε με φοβίζει. Νομίζω ότι, όπως λέει και το κείμενο, αν δεν τον προκαλέσεις είναι δύσκολο μέσα στην γλυκιά ρουτίνα της κάθε μέρας σου να τον βρεις. Έτσι τον ξορκίζεις κατά κάποιον τρόπο. Όταν ασχολείσαι με πράγματα ευχάριστα, που σε γεμίζουν, δεν τον σκέφτεσαι και εν μέρει τον έχεις νικήσει. Εξάλλου ένας ήρωας στο έργο ερωτεύεται και είναι ο μόνος άνθρωπος που δεν μπορεί να αγγίξει ο θάνατος. Όταν είσαι γεμάτος στη διάρκεια της μέρας σου και ζεις έντονα, είναι το τελευταίο που μπορείς να σκεφτείς. Εντάξει το σώμα μας κάποια στιγμή θα πεθάνει αλλά νομίζω ότι τη γενιά μου μας αφορά πιο πολύ ο θάνατος του μυαλού και της ψυχής. Νομίζω ότι οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται στις μέρες μας γιατί τους λείπουν οι γέφυρες με το παρελθόν.  

Ο Σοράχ ο μάγος είναι ένας χαρακτήρας λίγο σκοτεινός και μυστηριώδης, έχει όμως μια ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ. Γενικά ποιους ρόλους προτιμάς;

Α.Π. : Μου αρέσουν οι σκοτεινοί ρόλοι. Δεν είμαι καθόλου σκοτεινός τύπος στην καθημερινότητά μου και γι αυτό τους ψάχνω περισσότερο και τελικά τους αποδίδω καλύτερα. Οι κωμικοί βέβαια είναι αλήθεια ότι είναι πιο ευχάριστοι αλλά προτιμώ τους σκοτεινούς , κρύβουν πάντα κάτι που δεν το έχουμε ανακαλύψει. Μου αρέσει ο θάνατος που παίζω τώρα γιατί έχει χιούμορ, που είναι πολύ βασικό στις μέρες μας. Μας σώζει από πάρα πολλά, μας ελαφραίνει την καθημερινότητα και τη ζωή μας. Το χιούμορ και η αγάπη είναι το μόνο που μπορεί να μας σώσει και να μας βγάλει από αυτή τη βαριά ατμόσφαιρα των ημερών.

Έχεις ένα ρόλο, που δεν είναι δύσκολο να κάνει το μυαλό να μπει σε διάφορα επικίνδυνα μονοπάτια, όσο κωμικός κι αν φαίνεται. Αλήθεια σε επηρεάζουν οι ρόλοι, που παίζεις;

Α.Π. : Έχω παίξει στο παρελθόν τον Χριστό και τον έρωτα. Δεν είμαι προληπτικός (γέλια). Μου αρέσουν οι ρόλοι που έχουν αυτή τη μη ύπαρξη. Δε μου έχει δημιουργήσει εμμονές κάποιος ρόλος ούτε με έχει επηρεάσει. Μόνο εξωτερικά ίσως. Για κάποιο διάστημα οι υπόλοιποι που με βλέπουν μου λένε ότι κάνω κάποια πράγματα που κάνω και στους ρόλους. Για κάποιο διάστημα μετά τον κουβαλάς τον ήρωα σου.

Δηλαδή εξαφανίζεις ανθρώπους;;;!!!

Α.Π. : (Γέλια) Εννοείται... Δεν μπορείς να φύγεις εύκολα μερικές φορές, αν έχεις μπει για τα καλά. Άλλωστε δεν είναι μονότονο να είμαστε συνεχώς στο ίδιο σώμα;;!!

Αλήθεια αν είχες την ευκαιρία και την ευχέρεια να εξαφανίζεις ανθρώπους, έχεις κάποιους στο μυαλό σου πάνω στους οποίους θα ήθελες να το πράξεις;

Α.Π. : Τους κακούς τους βλάκες και τους γκρινιάρηδες.

Εμείς βλέπουμε μια παράσταση πάνω στην σκηνή. Τι γίνεται όμως πριν να εμφανιστείτε, όσο ψάχνετε τους ρόλους ή κάνετε πρόβες. Είναι ένα μοναχικό επάγγελμα ο ηθοποιός;

Α.Π. : Ο ηθοποιός είναι αρχικά μοναχικό επάγγελμα όμως έχουμε επαφή με το κοινό την ώρα της παράστασης. Εκεί λοιπόν δεν είσαι μόνος. Ο ζωγράφος, ο συγγραφέας, ο ποιητής, ο γλύπτης είναι πιο μοναχικές μορφές της τέχνης. Μόνοι τους πάντα με όλες τις εμμονές και τα φαντάσματά τους. Εμείς μπορούμε να επικοινωνούμε εντέλει πιο άμεσα με τον κόσμο.

Και για να ελαφρύνουμε λίγο τη συζήτηση… Στην παράσταση «παίζεις» με το κοινό. Σου αρέσει η αλληλεπίδραση ηθοποιού-κοινού;

Α.Π. : Μου αρέσει πάρα πολύ, όταν το κοινό «παίζει» μαζί μου, είτε μιλώντας είτε γελώντας. Ακόμα και κάτι που δεν είναι προγραμματισμένο, μπορώ να το εντάξω στην παράσταση. Είμαι του αυτοσχεδιασμού.  Έτσι κι αλλιώς η τάση είναι προς τα εκεί. Βασικά μου αρέσει το πάντρεμα των κλασικών κειμένων με  interactive διάθεση. Η αλήθεια είναι ότι βλέπω τα τελευταία χρόνια και το κοινό να συμμετέχει. Κυρίως βέβαια το βλέπω στους πιο νέους. Είναι έτοιμοι,  πιάνουν την ατάκα και  αντιδρούν. Είναι μια καινούρια τάση που την επικροτώ. 

Ελεύθερος χρόνος υπάρχει; Και αν ναι με τι σου αρέσει να ασχολείσαι;

Α.Π. : Περνάω πολλές ώρες της ημέρας μου με μουσική και με βόλτες στην θάλασσα… Αυτές είναι οι εμμονές μου. Έχω παρακολουθήσει επίσης σεμινάρια στιχουργικής και ένα μεγάλο μέρος του ελεύθερο χρόνου μου το περνάω γράφοντας στίχους.

Διαβάζεις; Ποιοι συγγραφείς σου αρέσουν;

Α.Π. : Μου αρέσουν οι κλασικοί συγγραφείς γιατί από ένα κείμενο μπορείς να αντλήσεις πολλά για εκείνη την εποχή. Μπορείς να μάθεις για τις συνήθειες, που είχαν τότε, για την κουλτούρα της εποχής. Ένα κείμενο είναι ζωντανό, αν το δεις έτσι. Είναι ένας συνδετικός κρίκος. Σε διακτινίζει  σε μία άλλη εποχή. Σκέψου το σα να βλέπεις κινηματογράφο. Υπάρχουν κείμενα που φαίνονται απλά. Για παράδειγμα τα γραπτά του Τσέχοφ δείχνουν τόσο απλά. Είναι τόσο καθημερινές οι λέξεις και οι φράσεις, που χρησιμοποιεί. Αν δε δεις τι υπάρχει πίσω και κάτω από αυτά τα καθημερινά λόγια (είναι αυτό που λέμε εμείς κάτω κείμενο), νομίζω ότι δεν έχει αξία. Πρέπει να δώσεις ζωή σ ένα κείμενο, που μπορεί να έχει γραφτεί και πριν χίλια χρόνια. Σίγουρα είναι κάτι κρυμμένο. Δεν μπορεί να το έγραψαν ο Τσέχοφ  ο Μπέκετ ή ο Πίντερ έτσι απλά. Είναι αδύνατον. Σίγουρα μέσα στις λέξεις υπάρχει κάτι εξαιρετικά βαρυσήμαντο, που χρόνια το κουβαλούν.

Και πάμε στον πραγματικό κόσμο… Χρησιμοποιείς την υποκριτική και στην πραγματική σου ζωή;

Α.Π. : (Γέλια)… Για να είμαι ειλικρινής τη χρησιμοποιώ. Τη χρησιμοποιώ όμως κυρίως στο να διαβάζω τους άλλους ανθρώπους. Ευτυχώς ή δυστυχώς ο ηθοποιός πρέπει να είναι πάρα πολύ παρατηρητικός. Παρατηρώντας λοιπόν τις συμπεριφορές των ανθρώπων εξασκείσαι και  αρχίζεις να βλέπεις πίσω από τα λόγια. Μερικές φορές το χρησιμοποιώ λοιπόν στις διαπροσωπικές μου σχέσεις.

Η γλώσσα του σώματος λέει πολλά λοιπόν;

Α.Π. : Βέβαια! Το σώμα τα λέει όλα. Μερικές φορές δε χρειάζεται να μιλήσει ο άλλος. Η γλώσσα του σώματος είναι πια μια ολόκληρη επιστήμη. Είναι πολύ σημαντικό το σώμα. Εκθέτει και λέει πάρα πολλά. Πάρε για παράδειγμα απλές κινήσεις, όπως η χειραψία, ή το να κοιτάς τον άλλον στα μάτια, όταν μιλάς.

Κλείνοντας πες μας μέχρι  πότε παίζεται η παράσταση; Κάνεις ταυτόχρονα και κάτι άλλο;

Α.Π. : Η παράσταση παίζεται μέχρι την Κυριακή των Βαΐων. Έχω αρχίσει παράλληλα πρόβες με ένα άλλο θέατρο, για την Ελένη του Ευριπίδη, που θα περιοδεύσει σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Επιπλέον κάνω πρόβες για μια παράσταση με αποσπάσματα από γνωστές όπερες, οι οποίες έχουν θέμα τους τον έρωτα. Εκεί κάνω τον έρωτα. (γέλια) Ο έρωτας και ο θάνατος….  έχουν πολύ μεγάλη σχέση. Εξάλλου όπως λένε και οι στίχοι του Μήτσου Σταυρακάκη, που τραγουδάνε οι Χαΐνηδες:
«Ο έρωτας κι ο θάνατος
ίδια σπαθιά βαστούνε
κι οι δυο με τρόπο ξαφνικό
και ύπουλο χτυπούνε»

Ευχαριστούμε πολύ Αντρέα!

Α.Π. : Κι εγώ ευχαριστώ!

• Δημήτρης Μπάκουλης
• Ελευθερία Πάτση