Ξεκινήσατε και μπήκατε στο χώρο της μουσικής μια εποχή που τα πράγματα ήταν αλλιώς. Το σκηνικό έχει αλλάξει,  ακόμα κι αν το δούμε απ’ τον τρόπο προώθησης ενός νέου καλλιτέχνη. Πως βλέπετε εσείς αυτό τον χώρο μέσα σ’ αυτά τα χρόνια, σαν εξέλιξη, σαν αλλαγή, σαν πορεία;

Π.Θ. : Κατ΄ αρχήν πρέπει να διαχωρίσουμε τον όρο μουσική με τον όρο μουσική βιομηχανία. Η μουσική δε θα πάψει ποτέ να υπάρχει, να γίνεται, να δημιουργείται και να κάνει πολλά ωραία πράγματα. Από κει και πέρα βλέπουμε ότι η προώθηση ή η μουσική βιομηχανία, όπως λέμε, είναι ή πολύ θυμωμένη ή τυφλωμένη. Μέσα σ’ όλες αυτές τις πληροφορίες  πρέπει να δουλέψεις πάρα πολύ για να βγει προς τα έξω και η δική σου ώστε  να σε προσέξουν, να σε ακούσουν. Η μουσική βιομηχανία σήμερα είναι ανύπαρκτη και πρέπει να δουλέψεις ο ίδιος για αυτό. Βέβαια πάντα , και στο παρελθόν και τώρα και στο μέλλον, ένας αλάνθαστος και σημαντικός τρόπος είναι να παίζεις ζωντανά. Μόνο έτσι δημιουργείς κοινό. Η προώθηση πολλές φορές κρύβει και ψευτιές. Ας πούμε σήμερα μπορείς να ακούσεις ένα τραγουδιστή σε μια διαφήμιση ωραιοποιημένα και τελικά να μην αξίζει ούτε σα φωνή, ούτε σαν εικόνα. Στο ζωντανό θα δεις έναν άνθρωπο πρόσωπο με πρόσωπο και εκεί θα σε κερδίσει, θα σε συγκινήσει ή θα τον μουντζώσεις. Η ζωντανή επαφή κάνει αλάνθαστους χαρακτηρισμούς, όχι ο επηρεασμός μέσα από τη διαφήμιση ή  το να σε κάνουν να αγαπήσεις κάτι με το μυαλό. Η ψυχή, το σώμα πρέπει να αντιδράσει, όταν ακούς ή όταν βλέπεις κάτι. Όλα είναι η στιγμή, η συγκίνηση. Αυτό θα σε αγγίξει, θα μπει μέσα σου. Το σπασμένο τηλέφωνο μετά είναι η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος και η γραφή διαφόρων εμπειριών. Η ζωή, οι επιστήμες και οι φιλοσοφίες και άλλα δεν τετραγωνίζονται, ούτε γράφονται, ούτε αποτυπώνονται.  Είναι τεράστια, είναι στρογγυλά, είναι αναλογικά. Όταν θέλουμε να περιγράψουμε κάτι, να το ζωγραφίσουμε, να το αντιγράψουμε ή να το  σκιαγραφήσουμε, είναι τετραγωνισμός της φύσης. Η φύση είναι τεράστια, δεν
τετραγωνίζεται μέσα σ’ ένα έργο ούτε σ’ ένα τραγούδι ούτε σε τίποτα. Γράφεις ένα τραγούδι και θέλεις να γράψεις άλλα χίλια για το ίδιο θέμα γιατί αισθάνεσαι ότι ήταν ένα φτέρνισμα.

Ναι αλλά πως θα γίνει για τους νέους ανθρώπους στο χώρο, αφού και τα μαγαζιά πλέον ανοίγουν δύσκολα τις πόρτες τους για αυτούς;

Π.Θ. : Ένας άνθρωπος, ο οποίος είναι άγνωστος, θα ξεκινήσει με τρία, τέσσερα, δέκα, είκοσι άτομα. Έτσι πρέπει. Πρέπει να κάνεις συνειδητοποιημένο κοινό με ανθρώπους, που θα σε εκτιμήσουν γι αυτό που κάνεις. Από κει και πέρα απ’ τα δέκα άτομα μπορεί να μην έρθει κανένας την επόμενη φορά γιατί σημαίνει ότι δε σε εκτίμησαν. Τότε πρέπει να διαλέξεις να κάνεις κάτι άλλο. Δε σημαίνει ότι κάποιος που διαφημίζεται, όπως είπα, είναι και καλός. Πρέπει να έχεις ίδια άποψη γι αυτό που πας να ακούσεις. Πόσες φορές έχει τύχει να μου πουν δες αυτό το έργο ή διάβασε αυτό το βιβλίο και τελικά να μη μ’ αρέσει; Ή δεν σας έχουν πει ότι αυτός είναι ωραίος και να μη σας αρέσει τελικά; Αλλά σημειώστε αυτό: Για όλους υπάρχουν θαυμαστές. Εγώ στα νέα παιδιά θα έλεγα να επικοινωνούν τη δουλειά τους. Η επικοινωνία είναι αυτό που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο και γίνεται κοινωνικός. Δεν μπορείς να είσαι ένας άνθρωπος, που μόνο γράφεις συνέχεια και θέλεις ξαφνικά να επικοινωνήσεις με όλο τον κόσμο χωρίς να έρθεις σε επαφή μαζί του. Ακόμα και βιβλίο να γράφεις πρέπει να έρθεις σε επαφή με τον κόσμο.

Εσείς πως ξεκινήσατε;

Π.Θ. : Εγώ πριν κάνω δισκογραφία και πριν μπω στους Λαθρεπιβάτες τραγουδούσα σε μπουάτ της Αθήνας και του Πειραιά και σε ταβέρνες για επτά χρόνια και δημιουργούσα κοινό σιγά σιγά. Στις ταβέρνες έβλεπα ότι ο κόσμος, που ερχόταν να ακούσει εμένα, ήταν πολύ περισσότερος απ’ τον κόσμο, που ερχόταν για να φάει και να ακούσει κάτι. Έτσι είναι σε όλα. Σιγά σιγά και στάδιο στάδιο κάνεις κάτι. Δεν μπορείς να ζωγραφίζεις και να πεις ότι θα κάνω μία μεγάλη έκθεση σε μία μεγάλη γκαλερί. Ποιος θα έρθει;!! Σιγά σιγά αποκτάς κοινό.

Έχετε βοηθήσει νέους καλλιτέχνες;

Π.Θ. : Πολλούς. Για παράδειγμα ήμουν ο συνδετικός κρίκος με την Αθήνα όσων έχουν ξεκινήσει από τη Χίο. Ακόμα και τα «10 τραγούδια της ελπίδας» έχουν τέσσερις στιχουργούς,  που παίρνουν πρώτη φορά το βάπτισμα στη δισκογραφία. Δε μου λέει κάτι ένα μεγάλο όνομα. Θα έχω τύψεις αν δεν  χρησιμοποιήσω κάτι, που με έχει συγκινήσει και βάλω ένα όνομα που πουλάει μόνο. Έχω κάνει σε πρωτοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες πολλές συμμετοχές καθώς επίσης τους βγάζω και σε δικές μου εμφανίσεις, όπως  η Νάνα Μπινοπούλου, η οποία έχει μια πάρα πολύ ωραία φωνή, ο Σταμάτης Χατζηευσταθίου και πολλοί άλλοι. Επίσης είχα κάνει την πρώτη παραγωγή στο Τρίφωνο και των Τακίμ. Δισκογραφικά εννοώ. Δεν εννοώ ότι τους έβγαλα εγώ τους ανθρώπους. Αν μπορώ να βοηθήσω το κάνω. Αν μπορούσα και δεν το έκανα, θα το έφερα ως βάρος. 

Πιστεύετε ότι η μουσική παιδεία είναι σημαντική σε ένα λαό;

Π.Θ. : Κοίτα, αποκτάς τη μουσική παιδεία με την τριβή, δηλαδή συντελούν και οι μουσικές μας δραστηριότητες, όπως γάμοι, βαφτίσια, πανηγύρια… Μ’ αυτά αποκτάς μια μουσική παιδεία. Σκέψου ότι αυτά περιμένανε στα χωριά παλιά για να ακούσουν μουσική. Η μουσική παιδεία θα δώσει σε κάποιον το έναυσμα,  ώστε να πάει να μάθει ένα  μουσικό όργανο, ένα βιολί, ένα λαούτο ή ό,τι άλλο. Μετά αν θέλει, ακολουθεί πιο σοβαρά τη μουσική και πάει στην πιο κλασσική παιδεία. Βλέπουμε όμως σε διάφορα μέρη, παραδείγματος χάριν στη Κρήτη τραγουδάνε από μικρά παιδιά και κάνουν μαντινάδες  ή στη Νάξο παίζουν βιολί πόσα παιδιά. Τα τσιγγανάκια στη Γαλλία και στην Ισπανία παίζουν flamego από μικρά. Είναι μία ασχολία, η οποία δεν κοστίζει. Είναι δωρεάν. Το παίρνεις και το αναμεταδίδεις, το αναπαράγεις.

Και κάτι πιο προσωπικό τώρα, γυρνώντας και πιο πίσω στα χρόνια και αλλάζοντας λίγο θέμα. Έχουμε διαβάσει ότι θέλατε να γίνετε ναυτικός. Ισχύει;

Π.Θ.: Είχα μπαρκάρει με το απολυτήριο του εξατάξιου γυμνασίου. Υπήρχε τότε ένας νόμος, που σε τέσσερα χρόνια θαλάσσιας υπηρεσίας μπορούσες να δώσεις για ανθυποπλοίαρχος. Δεν έγινα τελικά.

Ευτυχώς… (γέλια)

Π.Θ.: Κι όμως όλα αυτά τα πράγματα συντελούν στο να διαμορφώσεις ένα χαρακτήρα και είναι εμπειρίες, που μαζεύεις και μπορεί να σου κάνουν και καλό όχι μόνο στη μουσική. Για ένα χρόνο ήμουν σ’ ένα εμπορικό, που ξεκίνησε από Θεσσαλονίκη.  Δασχίσαμε τον Ατλαντικό, περάσαμε τον Παναμά, φορτώσαμε στον Καναδά, φθάσαμε Ιαπωνία, ξεφορτώσαμε, ξαναφορτώσαμε και γυρίσαμε. Είναι δύσκολο αλλά όταν είσαι νέος, δεν κοιτάς τις δυσκολίες, καθώς αποκτάς εμπειρίες. Όλα σου φαίνονται μαγικά. Εμένα μου άρεσαν όλα αυτά. Τα έχω κρατήσει σαν εικόνες και σαν ιστορίες να διηγούμαι. Βέβαια υπήρχε και η έλλειψη της πατρίδας, των δικών σου, της οικογένειας σου, των φίλων σου. Υπήρχαν στιγμές που γελούσες και άλλες που έκλαιγες. Τότε δεν υπήρχε ούτε το ίντερνετ να επικοινωνήσεις και έγραφες γράμματα, τα οποία ήξερες ότι θα πάνε σε ένα μήνα.

Πως σας φαίνεται τώρα, που φεύγει ο κόσμος στο εξωτερικό προκειμένου να βρει δουλειά;

Π.Θ. : Εγώ όλο αυτό το βλέπω σαν ένα θάνατο των ονείρων των ανθρώπων. Βέβαια εκεί βρίσκουν άλλα όνειρα γιατί προσαρμόζονται αλλά είναι αδικία για όλα αυτά τα παιδιά, που έχουν όνειρα στην Ελλάδα και θα μπορούσαν να κάνουν μια καλύτερη Ελλάδα, να αναγκάζονται να ζητήσουν μια άλλη ζωή και άλλα όνειρα. Δυστυχώς είναι αυτό που λέμε, ότι η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της.  Βάσει Συντάγματος έπρεπε να παρέχει δουλειά σε όλο τον κόσμο. Δε νομίζω βέβαια να ζούμε πλέον βάσει Συντάγματος.

Εκείνη τη στιγμή ήρθαν στην καφετέρια, που καθόμασταν, μια ομάδα πλανόδιων μουσικών και ο Παντελής Θαλασσινός σχολίασε : « Ακούστε πόσο ωραία παίζουν! Αυτό το γκρουπ είναι όλοι μαζί σε ένα ρυθμό. Αυτό σπάνια το βλέπεις!». Έτσι δόθηκε η αφορμή για την επόμενη ερώτηση.

Εσείς έχετε αλλάξει πολλούς μουσικούς;

Π.Θ. : Αλλάζω σε περίπτωση που δεν μπορεί κάποιος. Τότε έρχεται κάποιος άλλος και σιγά σιγά αφομοιώνεται από το σύνολο και μπορούμε να έχουμε πάλι το ίδιο αποτέλεσμα. Πότε δεν τους έχω αλλάξει όλους. Αν το κάνεις αυτό, τότε δεν μπορείς, κάτι θα σου φταίει.

Ξένους καλλιτέχνες ακούγατε; Ακούτε ακόμα;

Π.Θ. : Άκουγα όλη τη rock του ’70. Συνεχίζω να ακούω τον Santana, τον Eric Clapton, τους Plink Floyd. Ακούω και κάποια πράγματα λίγο πιο εξειδικευμένα, όπως flamenco, και κάποια που μοιάζουν ethnic αλλά δεν είναι στην ουσία. Είναι καινούρια πράγματα, latin τραγούδια, που τα έχουν κάνει σα flamenco.

Σ’ ένα τραγούδι στο πρόγραμμα στο Ρυθμό έχετε βάλει και μια ανατολίτικη μελωδία...

Π.Θ. : Στο «ποτέ μου δε μιλώ γι αυτή». Ναι το έχουμε διασκευάσει…  με το φόβο κιόλας μήπως μας κυνηγήσει ο συνθέτης!!

Πως κάνετε αλήθεια την επιλογή τραγουδιών, που θα παίξετε;

Π.Θ. : Ό, τι μου αρέσει παίζω και εμπειρικά ό, τι μπορεί να ξέρω ότι θα αρέσει και στον κόσμο. Ποτέ δεν κάνω  μόνο του κεφαλιού μου. Οι προτάσεις αυτές που αρέσουν αποκλειστικά σε εμένα θα είναι δύο – τρεις. Άμα δω όμως ότι ο κόσμος αδιαφορεί, δε θα τις βάλω στο πρόγραμμα την επόμενη μέρα. Έβαλα τώρα κάποια τραγούδια, του Ανδρεόπουλου, του Θεοδωράκη,  που δεν τα ξέρει ο περισσότερος κόσμος. Έβαλα και ένα τραγούδι που νόμιζα ότι δεν το ξέρει κανένας. Χθες μου έκανε εντύπωση , όταν το είπα και είδα όλο το μαγαζί να το τραγουδάει. «Νύχτα μέσα στα μάτια σου».

Κλείνοντας πείτε μας δυο λόγια για τις εμφανίσεις στο Ρυθμός Stage και αν έχετε σχεδιάσει κάτι για τη συνέχεια.

Π.Θ. : Μετά το Ρυθμό, έχω να κάνω κάποια πράγματα σε κάποιους χώρους στην επαρχία, που είναι μεγάλοι για να μπορούν να φιλοξενήσουν όλο το σχήμα. Όσο για το Ρυθμό μπορεί να πάρουμε κάποια παράταση γιατί η προσέλευση του κόσμου είναι μεγάλη και βλέπω ότι ο κόσμος θέλει να κάνει κρατήσεις και στις άμεσες εμφανίσεις μου δεν υπάρχουν θέσεις. Στο Ρυθμό παίζω κάποια τραγούδια από την «Ανοιχτή ακρόαση», από τα «10 τραγούδια της Ελπίδας», δύο ανέκδοτα κομμάτια και προτείνω και κάποια, τα οποία αγαπάω και θεωρώ ότι πρέπει να ακούγονται και τη σημερινή εποχή ασχέτως αν ήταν του  ’60 ή του ’70.

Είναι πολύ όμορφο και ενδιαφέρον. που κάνετε αυτές τις προσθήκες  στο πρόγραμμα. Υπάρχουν πραγματικά πολύ ωραία τραγούδια, που πλέον δεν ακούγονται καθόλου. Έχουμε παρατηρήσει δε φέτος ότι πολλοί καλλιτέχνες στα έξτρα τραγούδια που λένε, πέρα από τα δικά τους δηλαδή, έχουν μέσα και τη «Μαύρη θάλασσα» του Διονύση Σαββόπουλου. Το τονίζουμε και μας έχει μείνει γιατί είναι ένας καλλιτέχνης με τόσα πολλά τραγούδια αλλά ακούμε συνέχεια το ίδιο.

Π.Θ. : Εντάξει ο Σαββόπουλος έχει τραγούδια, που μπορείς να παίξεις και να σε κοιτάνε όπως η αγελάδα το τρένο. Ο Σαββόπουλος είναι μέγας. Έχει γράψει σπουδαία τραγούδια. Μεγάλωσε μία γενιά και την προίκισε κιόλας. Εμένα με προίκισε.(γέλια)

Σας ευχαριστούμε πολύ γι αυτή τη συζήτηση!

Π.Θ. : Κι εγώ ευχαριστώ!

Υ.Γ. Το μόνο που έχουμε αλλάξει είναι η σειρά κάποιων ερωτήσεων ώστε να είναι υπάρχει καλύτερη ροή στο διάβασμα.