«Ποιός Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» στο Θέατρο Πόλη
Θάρρος ή αλήθεια; Αλήθεια ή ψέματα;
Ένα παιχνίδι για γερά νεύρα...
Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που φοβούνται την πραγματική πλευρά της ζωής. Φοβούνται να ζήσουν, να νιώσουν, να σκεφτούν, να παραδεχτούν. Να παραδεχτούν και να αποδεχτούν μια κατάσταση, φόβους, συναισθήματα, αποτυχίες, επιτυχίες, ανθρώπους, ακόμα και τον εαυτό τους. Έτσι φτιάχνουν κάτι, ζωή το λένε οι ίδιοι, για να έχουν να ασχολούνται ή να παίζουν χωρίς βέβαια να κουράζονται. Να ήξεραν απ’ την αρχή πόσο άδικα κουράζονται και πόσα χάνουν…
Καθίσαμε σε καρέκλες σκηνοθέτη, που είναι τοποθετημένες αμφιθεατρικά, και το κουδούνι χτύπησε για τελευταία φορά. ‘Επειτα η μαύρη αυλαία της σκηνής του Θεάτρου Πόλη, όπου παίζεται το έργο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;», σηκώθηκε και ο Τζώρτζ (Δάνης Κατρανίδης) μπήκε στο σπίτι του μαζί με τη σύζυγό του, Μάρθα (Μίρκα Παπακωνσταντίνου).
Ήταν δύο ώρες μετά τα μεσάνυχτα, όταν γύρισαν από μια δεξίωση του Πανεπιστημίου, όπου διδάσκει ιστορία ο Τζωρτζ και στο οποίο είναι Πρύτανης ο πατέρας της Μάρθας. Έβαλαν τα ποτά τους, όπως είθισται να κάνουν, και τότε η Μάρθα ανακοίνωσε στον άντρα της ότι περίμεναν επισκέψεις. Οι διάλογοι με μια δόση ειρωνείας είχαν ήδη ξεκινήσει από την είσοδο τους στο σπίτι και το παιχνίδι, που οι δυο τους έπαιζαν και συντηρούσαν περίπου είκοσι χρόνια, συνεχίστηκε και μετά την άφιξη του νεαρού ζευγαριού. Η Χάνι (Χρύσα Παπά) και ο Νίκ (Παναγιώτης Εξαρχέας), που δέχτηκαν τη μεταμεσονύκτια πρόσκληση για ποτό και βρέθηκαν στο σπίτι του Τζώρτζ και της Μάρθας, δε θα αργούσαν να μπουν κι οι ίδιοι στο παιχνίδι.
Ένα παιχνίδι που έστησαν ο Τζώρτζ και η Μάρθα για τους δυο τους, με τη δεύτερη να δείχνει ότι υπερισχύει λόγω της πιο παθητικής στάσης του συζύγου της. Μια ιστορία που γράφτηκε στο μυαλό της Μάρθας με τη βοήθεια του Τζώρτζ, ο οποίος την αγαπούσε… Ή ίσως την λυπόταν λόγω της αδυναμίας της να δεχτεί ότι κάποιες επιθυμίες, κάποια όνειρα για τη ζωή της δε θα εκπληρώνονταν. Βόλευε και τον ίδιο βέβαια αυτή η ιστορία. Εξάλλου και τα δικά του σχέδια και οι φιλοδοξίες είχαν πέσει στο κενό και υπαίτιος γι αυτό ήταν ο πατέρας της Μάρθας. Έφτιαξαν λοιπόν ένα σενάριο για τη ζωή τους, ένα ψέμα, που «τάιζαν» και μεγάλωναν σαν «παιδί» τους. Εξαρτημένοι ο ένας από τον άλλον αλλά και από το δημιούργημά τους συνυπήρχαν πάνω από μια εικοσαετία ως αντίπαλοι σ’ αυτό το παιχνίδι, που εκείνο το βράδυ θα μοιράζονταν με τους καλεσμένους τους.
Το νεαρό ζευγάρι αρχικά παρακολουθούσε τους καυγάδες των οικοδεσποτών με αμηχανία. Στην αλήθεια όμως ο Νίκ και η Χάνι απείχαν λίγο παραπάνω από είκοσι χρόνια απ΄ το να γίνουν αυτοί οι πρωταγωνιστές. Οι επιθυμίες τους είχαν αρχίσει ήδη να γίνονται εμμονές και είχαν φτιάξει και αυτοί το δικό τους παραμύθι για να ομορφύνουν λίγο το σκηνικό της ζωής τους. Βέβαια ο Νίκ φαινόταν να ελέγχει την κατάσταση καθώς και τις κρίσεις της γυναίκας του κάθε φορά που η αλήθεια τούς πλησίαζε.
Η νύχτα κυλούσε με το ποτό να ρέει άφθονο και τα ποτήρια να γεμίζουν αμέσως με το που άδειαζαν. Φωνές, ξεσπάσματα, αλληλοκατηγορίες, επιπλέον υστερικές και τραβηγμένες συμπεριφορές και από τα τέσσερα πρόσωπα διακόπτονταν από ολιγόλεπτες στιγμές ηρεμίας και ξανάρχιζαν ακόμα πιο έντονα. Ντυμένοι οι διάλογοι με άλλοτε έξυπνες και χιουμοριστικές ατάκες και άλλοτε πιο φιλοσοφημένα λόγια σ’ έκαναν μια να γελάς και μια να χάνεσαι σε σκέψεις, να προβληματίζεσαι και να έρχεσαι αντιμέτωπος με τον εαυτό σου απ΄ τη θέση του θεατή.
Η φασαριόζικη ατμόσφαιρα ίσως να κούρασε μερικούς. Ίσως να τη θεώρησαν και υπερβολική. Θα την πω απλά λογική, αν αναλογιστούμε την κατάσταση και την παράνοια που βιώνουν τα πρόσωπα του έργου. Οι ερμηνείες του Δάνη Κατρανίδη, της Μίρκας Παπακωνσταντίνου καθώς και των νεώτερων ηθοποιών, Χρύσας Παπά και Παναγιώτη Εξαρχέα, ήταν εξαιρετικές και οι ρόλοι, που υποδύονται, είναι απ’ αυτούς που θέλουν πολλά κότσια.
«Θάρρος ή αλήθεια;» παίζουμε συχνά κάνοντας μια ερώτηση παγίδα… Δεν σκεφτήκαμε ότι η αλήθεια προϋποθέτει θάρρος. Θα έχει κάποιος από τους τέσσερις το θάρρος να αποκαλύψει την αλήθεια; Μέχρι το πρωί θα είναι πολλά τα ψέματα, που θα έχουν ξεσκεπαστεί. Θα έχει όμως κάποιος τη δύναμη να τελειώσει οριστικά αυτό το παιχνίδι, να «σκοτώσει» το ψέμα μέσα στο οποίο ζουν η Μάρθα, ο Τζώρτζ και ίσως ετοιμάζονται να ζήσουν ο Νίκ και η Χάνι; Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γούλφ; Ποιος φοβάται να ζήσει χωρίς παραισθήσεις; Η αλήθεια σκοτώνει; Η αλήθεια δεν σκοτώνει. Η αλήθεια λυτρώνει.
«Δεν μπορείς να βρεις γαλήνη αποφεύγοντας τη ζωή.» (Βιρτζίνια Γουλφ)
Λίγα λόγια για τον τίτλο
Ο Έντουαρντ Άλμπι ψάρεψε τον τίτλο του πιο διάσημου έργου του στην τουαλέτα ενός μπαρ του Γκρίνουιτς Βίλατζ το 1954. «Είχα πάει εκεί να πιω μια μπίρα», μας εξηγεί, «και στην τουαλέτα είδα τη φράση “Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;” γραμμένη με σαπούνι, μάλλον, πάνω στον καθρέφτη. Όταν άρχισα να γράφω το έργο, η φράση μού ξανάρθε στο μυαλό. Και φυσικά, το Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ (Who’s afraid of Virginia Woolf) σημαίνει ποιος φοβάται τον κακό λύκο (Who’s afraid of the big bad wolf)… ποιος φοβάται να ζει χωρίς ψευδαισθήσεις. Αμέσως σκέφτηκα πως ήταν πολύ χαρακτηριστικό ακαδημαϊκού ύφους λογοπαίγνιο». (Πηγή: dim/art)
Συντελεστές
Δάνης Κατρανίδης
Μίρκα Παπακωνσταντίνου
Χρύσα Παππά
Παναγιώτης Εξαρχέας
Σκηνοθεσία: Γιώργος Νανούρης
Μετάφραση: Δάνης Κατρανίδης
Σκηνικά-Κουστούμια: Γιώργος Πάτσας
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Διαβάστε τις δηλώσεις του Δάνη Κατρανίδη για την παράσταση.
