Η τέχνη καθρεφτίζει, μπορεί να σχολιάσει, μπορεί να αναδείξει κάποιο θέμα. Μέχρι εκεί όμως. Ούτε να ανατρέψει μπορεί, ούτε να προστατέψει.

λέει στην Ελένη Μολφέτα η Χαρά Αγγελίδη.

Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου βρεθήκαμε στο "Playground for Arts" Βοτανικό. Εκεί λαμβάνει χώρα μια πολύ ιδιαίτερη έκθεση, μια έκθεση αναζήτηση της Χαράς Αγγελίδη.Το οποίο φανερώνεται ήδη από τον τίτλο «RUM-MAGING» που σηματοδοτεί ένα λογοπαίγνιο «αναζητώ απεγνωσμένα το ποιος είμαι».

Η Χαρά Αγγελίδη γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1953, ζει στην Αθήνα από το 1969. Είναι απόφοιτος του τμήματος καλών τεχνών του πανεπιστημίου Bolton της Βρετανίας. Το χώρο, Playground for Arts κοσμούν εικαστικά έργα, με ιδιαίτερα υλικά και τεχνοτροπίες, μια σύγχρονη μορφή τέχνης από τον καμβά μέχρι τη φωτογραφία, το χρώμα, τη μακέτα και άλλα! Η Χαρά Αγγελίδη είναι μια πολύ γλυκιά οικοδέσποινα με μεγάλη αγάπη και δύναμη γιατί δεν είναι εύκολο αυτό που υλοποίησε. Να πιάσει δηλαδή τα υλικά της και να φτιάξει τον κόσμο της αυτό που την έκαιγε «τα υλικά μου είναι μετέωρα όπως και εγώ». Έχει καταθέσει την ψυχή της σε αυτή την έκθεση και φαίνεται! Με χαμόγελο και διάθεση υποδέχτηκε γνωστούς, αγνώστους, φίλους και μη ξεναγώντας τους στον κόσμο που έπλασε. Ένα ταξίδι μέσα σε μια αίθουσα... Μια τρυφερή, νοσταλγική διαδρομή ανασύροντας βιώματα και μνήμες! Αυτό το ένα πολύ ατμοσφαιρικό βράδυ, είχαμε τη χαρά να μιλήσουμε με την κ. Αγγελίδη για την έκθεση, για την τέχνη γενικά καθώς και για το πολιτισμικό σημερινό κόσμο. Την ευχαριστώ πολύ για την κουβέντα μας και εύχομαι επιτυχία στην έκθεση και καλή συνέχεια...

Πείτε μου δυο λόγια για την έκθεση...

Χαρά Αγγελίδη: Η έκθεση αυτή, είναι η πρώτη μου ατομική στην Αθήνα, έχω κάνει και μια ατομική έκθεση φωτογραφίας έξω από την Αθήνα. Η έκθεση είναι μια προσωπική μου αναζήτηση για την ταυτότητα μου, είναι μια αφήγηση βιωμάτων, λόγω της καταγωγής μου, επειδή έχω γεννηθεί στην Κωνσταντινούπολη. Κάπου ένιωσα την ανάγκη να διερευνήσω το που ανήκω και ορμώμενη από εικόνες, βιώματα, κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις και εξελίξεις, προσπάθησα να οπτικοποιήσω μια ιστορία με σύγχρονο τρόπο. Με ενδιαφέρει πολύ το σύγχρονο και εκεί παραμένω. Ελπίζω να κατάφερα να δώσω αυτή την ιστορία, όσο πιο καθαρά γίνεται. Είμαι σχετικά νέα, γιατί στο βιογραφικό μου έχω κάποιες συμμετοχές ομαδικές, αλλά ξεκινάω βασικά τώρα. Είναι μια εικαστική διαδρομή και ένα στίγμα μου. Προσπαθώ να δημιουργήσω έναν παράλληλο κόσμο, υπαρκτό μεν αόρατο δε.

Ο "παράλληλος αυτός κόσμος" που αναφέρατε, σε τι εστιάζει; Ζωγραφική, φωτογραφία ή σύνθεση γενικά;

Χ.Αγγελίδη: Μου αρέσει ο καμβάς, μου αρέσει πάρα πολύ επίσης να επεξεργάζομαι υλικά και γεωμετρικά σχήματα, αστικά τοπία στη ζωγραφική. Αλλά μου αρέσει να συνδέω και τη φωτογραφία. Να επεμβαίνω ζωγραφίζοντας στη φωτογραφία και αντίστροφα. Δηλαδή φωτογραφίζω ζωγραφίζοντας και ζωγραφίζω φωτογραφίζοντας. Είμαι στο μεταίχμιο αλλά με ενδιαφέρουν τα πάντα. Η σύγχρονη τέχνη, η παγκόσμια. Ενημερώνομαι, θέλω να είμαι μέσα στα πράγματα και εκεί στοχεύω.

Η επιθυμία σας γι' αυτό, πως ακριβώς ξεκίνησε;

Χ.Αγγελίδη: Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, είχα την επιθυμία. Αλλά κατάφερα να διδαχτώ την επιθυμία μου το 2007. Πήρα δίπλωμα από την Καλών Τεχνών στην Αγγλία τελείωσα το 2011. Έχω λάβει μέρος σε 5 - 6 ομαδικές εκθέσεις και τώρα το Rum-maging και έπεται....

Το Rum-Maging ως τίτλος, τι ακριβώς σημαίνει;

Χ. Αγγελίδη: Είναι ένα λογοπαίγνιο. "RUM" στα τούρκικα σημαίνει Ρωμιός και το "RAMAGE" στα αγγλικά σημαίνει αναζητώ με αγωνία. Με την παύλα που έβαλα σημαίνει «αναζητώ απεγνωσμένα το ποιος είμαι». Έτσι ξεκίνησε. Το αγγλικό περιεχόμενο και του τίτλου και γενικώς κάποια κείμενα στην έκθεση μέσα έχουν να κάνουν με το ότι οι πρώτες έντονες σκέψεις μου, η πλημμύρα που μου ήρθε πάνω στο θέμα ήταν στην αγγλική γλώσσα και έχω έντονα σημεία στη μετάφραση. Μετά, αν το έγραφα στα Ελληνικά θα έχανε τη δύναμή του. Έτσι κράτησα κάποια στοιχεία και τον τίτλο. Ήθελα το RUM να φαίνεται, να αναδείξω κάποια στοιχεία της μειονότητας της δικής μας, που ο κόσμος δε γνωρίζει... Λίγα πράγματα! Ήθελα και αυτό να το κάνω, τώρα δεν ξέρω... Ότι κατάφερα!

Ποια είναι τα υλικά που χρησιμοποιήσατε;

Χ. Αγγελίδη: Αν θα προσέξατε είναι ένα υλικό που υπάρχει σε όλη την έκθεση, είναι το ξύλο μπάλσα, έτσι λέγεται και χρησιμοποιείται στις μακέτες. Είναι ένα υλικό πολύ ελαφρύ, ευαίσθητο, εύθραυστο, σπάει με την πρώτη, θέλει μεγάλη προσοχή και μου άρεσε πολύ σαν υλικό να το χρησιμοποιήσω. Είναι ένα υλικό που αντικατοπτρίζει και αυτά που νιώθω. Έφτιαξα τα τραπέζια με αυτό το υλικό και αν τα κουνήσεις λίγο, θα σπάσει, θα πέσει. Αυτή την αίσθηση της αναστάτωσης μου την έδωσε αυτό το υλικό. Σε αυτά τα έργα δεν υπάρχει τίποτα σταθερό. Είναι εύθραυστα, σπασμένα, μετέωρα, έχουν πέσει κάτω. Υπάρχει μια ρευστότητα. Έχω χρησιμοποιήσει σπάγκο, πολύ μελάνι, κιμωλία, κάρβουνο και μπορεί και άλλα που δε θυμάμαι. Φωτογραφίες δικές μου, από τα ταξίδια μου, επεξεργασμένες ψηφιακά και τυπωμένες σε καμβά!

Μου είπατε προηγουμένως ότι είναι μια αφήγηση ουσιαστικά αυτή η έκθεση, που ακριβώς θέλετε να εστιάσετε;

Χ. Αγγελίδη: Αφηγείται «το που ανήκω τελικά». Όπως βλέπετε είμαι μετέωρη, θεωρώ πως δύσκολα ανήκω κάπου. Είναι αυτό το κενό και εδώ ερχόμαστε στο κοινωνικό και στο παγκόσμιο και ειδικά στην εποχή μας... Το κενό που νιώθει ο καθένας από μας που δε ζει στον τόπο που γεννήθηκε. Πάντα θα έχει ένα κενό, θα έχει μια αμφισβήτηση, θα είναι μετέωρος. Αυτό προσπάθησα να δώσω. Υπάρχει μια αναταραχή και μια αναστάτωση στα έργα. Το κόκκινο το χρώμα κυριαρχεί, το λευκό είναι απουσία για μένα ξεκάθαρα, είναι όμως και μνήμες. Δηλαδή βούτηξα λίγο σε ένα παρελθόν που είχα παραμελήσει τα τελευταία χρόνια. Δε θρηνώ βέβαια το παρελθόν, το θυμάμαι και το επαναφέρω. Κάπως έτσι...

Από τη δική σας οπτική γωνία, πως είναι ο χώρος των καλών τεχνών;

Χ. Αγγελίδη: Μεγάλη πείρα ή εμπειρία χρονικά δεν έχω. Αλλά έχω τις κεραίες μου πάντα ανοιχτές και παρακολουθώ, κάνω έρευνες εδώ και έξω. Δεν είναι εύκολος χώρος, είναι μοναχικός. Εγώ προσωπικά πιστεύω ότι είναι στον άνθρωπο. Θέλω και προσπαθώ να κάνω μια πορεία, γιατί καθυστέρησα να μπω στο σύστημα άρα πρέπει να βρω τρόπους και χρόνους αν θα μπορέσω να συνεχίσω, να συμμετάσχω, να το προχωρήσω. Δεν είναι εύκολο όμως. Είχα αυτή την έκθεση εξ αρχής. Δηλαδή παλεύω περισσότερο με τη δουλειά μου, που αν αρέσει σε κάποιον και τη θέλει «θα τη δώσω». Το πρωταρχικό μου είναι βέβαια, εγώ να ικανοποιήσω τον εαυτό μου και αν θέλει κάποιος άλλος να το πάρει αυτό. Τη συγκεκριμένη έκθεση την είχα τόσο ανάγκη που θα μπορούσα να την κάνω και στο σπίτι μου.

Τι ελπίζετε εικαστικά σε σχέση με το μέλλον και τι φοβάστε σε σχέση με το παρόν;

Χ.Αγγελίδη: Αυτό που φοβάμαι λίγο είναι η τέχνη που εξελίσσεται, η σύγχρονη. Βλέπω πάρα πολλές «παρατυπίες», γίνονται έργα για εντυπωσιάσουν περισσότερο και να ξεπεράσουν κάποιο προηγούμενο. Εκεί ίσως να χάνεται λίγο η ουσία της τέχνης. Εγώ αυτό προσπαθώ να το προσέχω πάρα πολύ. Την αισθητική, τα υλικά όλα αυτά τα βάζω σε ένα καλούπι γιατί δε θέλω να ξεφύγω, να δημιουργήσω κάτι που κατά τη δική μου γνώμη είναι έξω από την τέχνη. Αυτό δεν το ορίζω εγώ. Η τέχνη δεν έχει όρια. Άρα συμβαδίζω. Όσο για το μέλλον, η τέχνη για μένα καθρεφτίζει, δηλαδή μπορεί να σχολιάσει, μπορεί να αναδείξει κάποιο θέμα μέχρι εκεί όμως. Ούτε να ανατρέψει μπορεί, ούτε να προστατέψει. Είναι ο παράλληλος εαυτός μας που τον παρακολουθούμε μέσα από αυτή. Ένας παράλληλος κόσμος! Ουσιαστικά αυτό κάνει η τέχνη, η όποια τέχνη μας κάνει να παρακολουθούμε τον εαυτό μας. Όσο ο εαυτός και οι καταστάσεις χειροτερεύουν αυτό θα καθρεφτίζει.

Πιστεύετε ότι η κοινωνία τη δεδομένη χρονική στιγμή θα κάνει μια στροφή προς την τέχνη ή θα έρθει σε μια αποστροφή;

Χ.Αγγελίδη: Θα κάνει στροφή! Ήδη νομίζω στην Ελλάδα πάρα πολύς κόσμος ασχολείται. Έχουμε νέα παιδιά, όχι μόνο στις εικαστικές τέχνες, σε όλες τις τέχνες! Υπάρχει αναβρασμός και δημιουργούνται πράγματα. Έτσι είναι! Αν πάρουμε από την ιστορία της τέχνης, σε μεγάλα γεγονότα, σε πολέμους και άλλα πάντα η τέχνη φουντώνει. Γιατί είναι και κάτι εγκεφαλικό, δεν είναι μόνο ταλέντο ή αισθητική. Άρα καλά πάμε. Στη διαχείριση μόνο της τέχνης πιστεύω ότι υπάρχει ένα πρόβλημα. Στη διαχείριση της τέχνης και λόγω των συγκυριών και της οικονομικής κρίσης ο καλλιτέχνης έχει να συναντήσει πολλά εμπόδια. Από τα υλικά του μέχρι μια γκαλερί που θα ήθελε. Η τέχνη σαν τέχνη, σα δημιουργία υπάρχει όμως με μεγάλη γκάμα παντού.

Πολλά παιδιά φεύγουν για να σπουδάσουν στο εξωτερικό, ειδικά τα τελευταία χρόνια αυτό είναι ένα σύνηθες φαινόμενο, εσείς που έχετε κάνει και σπουδές στο εξωτερικό είστε υπέρ ή κατά;

Χ.Αγγελίδη: Εγώ θέλω τα πράγματα να είναι καλά στον τόπο μου κι ας έχω δύο παιδιά στο εξωτερικό αυτή τη στιγμή! Θα ήθελα να είναι καλά τα παιδιά μας εδώ! Χωρίς να αποκλείω το έξω. Υπάρχει έξω μεγάλη δραστηριότητα. Αλλά δε νομίζω ότι χρειάζεται αμέσως ένα παιδί να πάει να σπουδάσει καλές τέχνες έξω. Να σπουδάσει εδώ καλές τέχνες, οτιδήποτε και μετά αν θέλει να το προχωρήσει να βγει και προς τα έξω. Εγώ αναγκαστικά πήγα προς τα εκεί γιατί δε μπορούσα εδώ και λόγω ηλικίας. Αν ήμουν νέα, θα είχα πάει σίγουρα στην καλών τεχνών εδώ. Σίγουρα... Αν με είχαν δεχτεί!

Κάτι που θα θέλατε, κάτι που ελπίζετε γενικά;

Χ.Αγγελίδη: Θέλω τα νέα παιδιά να ασχολούνται περισσότερο με την τέχνη. Δεν το βλέπω αυτό και είναι τροφή αυτή για το νέο. Έχω παρατηρήσει ότι όταν πλησιάσει και έχει επαφή ο νέος με την τέχνη, υπάρχει μεγάλη περίπτωση να τον παρασύρει. Είναι εύκολο να το κάνει... Φτάνει να φτάσει εκεί! Η παιδεία μας είναι το θέμα. Δεν καλλιεργεί στο νέο το ενδιαφέρον για την τέχνη. Στο εξωτερικό, έχω πάει σε μουσεία, σε γκαλερί και μου έχει μείνει αυτή η εικόνα «όλη η οικογένεια σε μια έκθεση και το μωρό στο καρότσι στην έκθεση». Αυτό θα ήθελα πάρα πολύ να το δω εδώ σε εμάς!

Αυτό που εδώ δε συμβαίνει, πιστεύετε ότι είναι θέμα παιδείας;

Χ.Αγγελίδη: Καθαρά! Όλα τα καλλιτεχνικά μαθήματα που ξεκινούν στα σχολεία, γιατί έτυχε να είμαι και σε σύλλογο γονέων, είναι εξωσχολικές δραστηριότητες. Τι θα πει αυτό; Δίνεις την τροφή στο παιδί σου εξωσχολικά; Θα έπρεπε το ίδιο το σύστημα να το κάνει. Να μην υπάρχει μάθημα μουσικής; Ζωγραφικής; Όταν τα παιδιά, με τα φροντιστήρια και όλα δεν έχουν χρόνο για τίποτα. Να μην υπάρχει μια αναπνοή; Μια ανάσα στο παιδί; Αλλά τώρα, ειδικά... Εδώ δε συνέβαινε στις καλές εποχές.
Αυτό είναι που δεν καταλαβαίνω στην Ελλάδα με τον πολιτισμό της, πως αυτό δεν το αντιλαμβάνονται, οι υπεύθυνοι της παιδείας μας! Εγώ έτυχε, έχω και παιδιά δικά μου που ασχολούνται και τους αρέσει και αυτό που ακούω μόνιμα είναι «δεν έχουμε χρόνο». Δηλαδή να πάνε σε κάτι να μάθουν ένα σχέδιο... «Δεν έχουμε χρόνο». Η παιδεία... Εκεί υπάρχει θέμα μεγάλο!

Κλείνοντας σήμερα είναι η πρώτη ημέρα της έκθεσης, ο κόσμος τι feedback σας έδωσε για τα έργα;

Χ.Αγγελίδη: Τους άρεσε πολύ η σχέση των έργων με το χώρο και πρόσεξα κιόλας διαφορετικές απόψεις για διαφορετικά έργα! Άλλο έργο άρεσε σε έναν, άλλο σε άλλον... Γενικά τα σχόλια σαν μια πρώτη επαφή ήταν καλά. Εγώ έδωσα τον καλύτερό μου εαυτό, αυτό θεωρώ και αυτό έχει σημασία για μένα. Οι εκθέσεις έτσι κι αλλιώς δεν είναι μόνο για να μας αρέσουν, είναι και για να μην μας αρέσουν. Αυτό πρέπει να το έχουμε υπ' όψιν μας. Εκτίθεμαι ανοιχτά! Το να ανοιχτώ είναι προσωπικό μου θέμα που το θέλω και το βγάζω... Θα αρέσει ή δε θα αρέσει!

Φωτογραφίες: Ελένη Μολφέτα

• Ο Στάθης Πλώτας μιλάει στο Evart.gr για το ντοκιμαντέρ "For My Children"
• Ο Ανδρέας Μαριανός και ο Μάνος Καρυστινός μιλούν για τις ταινίες "Ειμαρμένη" & "Dark illusion"